Afkortingen bloedonderzoek: Hb, BSE, ALAT en andere bloedwaarden

Elke regel volgt meestal hetzelfde patroon: de naam of afkorting van de bepaling, je uitslag, de eenheid en de referentiewaarde. Sommige labs voegen een kolom toe voor markeringen en je vorige uitslag.

• Eenheden: in Nederland wordt hemoglobine (Hb) in mmol/L uitgedrukt, terwijl je op uitslagen uit bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk of de Verenigde Staten g/L of g/dL ziet. De hematocriet (Ht) staat vaak in L/L, HbA1c in mmol/mol. Vergelijk daarom alleen uitslagen met dezelfde eenheid.
• Referentiewaarde: het bereik waarin de uitslagen van de meeste gezonde mensen liggen, meestal de middelste 95% van een gezonde referentiegroep (Huisarts & Wetenschap). Het bereik hangt af van het lab, de meetmethode, je leeftijd en vaak je geslacht. Meer over normaalwaarden lees je bij Hematologie Nederland.
• Markeringen: een uitslag buiten de referentiewaarde krijgt vaak een H (hoog), een L (laag) of een sterretje (*). Welk teken jouw lab gebruikt, staat in de legenda op de uitslag.

Het bloedbeeld telt de cellen in je bloed en beschrijft de rode bloedcellen nauwkeuriger. De leukocytendifferentiatie verdeelt de witte bloedcellen in soorten.

Deze waarden staan vaak op dezelfde uitslag als het bloedbeeld. Lever- en nierwaarden worden ook bepaald als algemene controle, bijvoorbeeld vóór een behandeling of als je regelmatig medicijnen gebruikt.

Sommige van deze waarden hangen sterk af van het moment van de bloedafname. Glucose en triglyceriden veranderen na het eten; daarom word je soms gevraagd nuchter te komen.

Op een uitslag of in een patiëntenportaal staat soms dat een uitslag gevalideerd is. Dat betekent dat het laboratorium de uitslag heeft gecontroleerd op technische juistheid en aannemelijkheid, en hem daarna heeft vrijgegeven. Het betekent niet dat een arts de uitslag al heeft beoordeeld. In een portaal zie je soms ook een status als ‘voorlopig’, ‘definitief’ of ‘gecorrigeerd’.

Zie je een uitslag in je portaal voordat je arts hem met je heeft besproken, vraag dan bij twijfel de praktijk om uitleg.

De referentiewaarde omvat alleen de middelste 95% van gezonde mensen. Bij elke losse bepaling valt daardoor ongeveer 1 op de 20 gezonde mensen erbuiten. Hoe meer waarden er worden bepaald, hoe groter de kans op een markering zonder dat er iets aan de hand is.

• Samenhang: waarden zeggen samen meer, bijvoorbeeld een laag Hb samen met een laag ferritine en een laag MCV.
• Verloop: een duidelijke verandering sinds je vorige uitslag zegt vaak meer dan één meting.
• Omstandigheden: eten, sporten, infecties, medicijnen of een zwangerschap kunnen uitslagen beïnvloeden.

De beoordeling is aan je arts, die je klachten, voorgeschiedenis en eerdere uitslagen kent. Is iets onduidelijk, vraag het dan na bij de praktijk in plaats van te wachten tot je volgende afspraak. Heb je acute klachten, neem dan contact op met je huisarts of de huisartsenpost, en bel in een noodgeval 112.

Scan je uitslag in ExplainThisDoc met ‘Scannen’, of voeg de pdf uit je patiëntenportaal toe via ‘+’ en ‘Bestand importeren’. De Pro-uitleg gaat waarde voor waarde: wat een bepaling meet, of de uitslag gemarkeerd is en wat het commentaar van het laboratorium zegt. Een Pro-analyse kost 1 credit. De gratis Light-analyse geeft je een eerste overzicht; die draait met Apple Intelligence op ondersteunde apparaten en in ondersteunde talen. De uitleg helpt je de uitslag te begrijpen, maar is geen diagnose en vervangt het gesprek met je arts niet.

Zoek in je archief op ‘lab’ om eerdere uitslagen ernaast te hebben, en schrijf je vragen direct bij de uitslag, zodat je ze bij je afspraak bij de hand hebt. Hoe je de hele uitslag leest, staat in de gids Uitslag bloedonderzoek begrijpen.